Teknoloji

WIPO Nedir ?

WIPO (World Intellectual Property Organization) Birleşmiş Milletlerin özelleşmiş 17 örgütünden birisidir. WIPO, "Dünyada fikri mülkiyet haklarının korunmasını ve yaratıcı etkinliği teşvik etmek amacıyla" 1967 yılında kurulmuştur. Uluslararası anlamda fikri mülkiyet haklarını korumaya ve düzenlemeye yönelik çalışmalarda bulunan WIPO, aynı zamanda gelişmekte olan ülkelere bu anlamda finansal ve bilimsel destekte bulunmaktadır. Birleşmiş Milletler'in tüm üyelerine açılan anlaşmalarla, ulusların kendi içinde fikri mülkiyet hukukunu belirginleştirmeye yönelik çalışmalarda bulunmaktadır. Günümüz dünyada gelişime açık olan bir çok ürün ve bu ürünlerin üretici veya yaratıcılarının, sözkonusu ürünlerin çoğaltılarak pazarlanması veya başka bir ürünün üretilmesi için kullanılmaları için diğer kişi ve kurumlara izin vermeleri veya bu kişilerle sözleşme yapmaları sözkonusu olduğu zaman, bu hakların korunması gündeme gelmektedir. Koruma, bu ürünlerin, asıl hak sahibi dışındakilerce kullanılmalarının önlenmesine yöneliktir. Bu koruma, ulusal yasalarla düzenlenmekte, uluslararası düzenlemelerle de bu haklar ilgili ülke dışında da korunmaktadır.Bu süreçlerde WIPO ürünler, alan adları, logo, ve ticari ünvanların korunması konusunda başvurulan adalet kapısıdır.Ayrıca, buluş yapanların ve fikri haklara sahip olanların dünya çapında korunması amacıyla kurulmuş olan uluslararası bir organizasyondur. Bu organizasyon ayrıca yaratıcılığın geliştirilmesi, teknoloji ve bilimin sınırlarının zorlanması konusunda da insanları desteklemeyi amaçlamaktadır. Fikri Mülki haklarının korunması aşağıdaki  konularda da hak sahipliği öne sürülebilmektedir. Kişinin  ya da topluluklarının çeşitli ihtiyaçlarının karşılanması için dile getirdikleri istemlerin hukuk yoluyla düzenlenip güvenceye bağlanmasıdır. • Patent • Marka • Tasarım • Faydalı model vb. WIPO, çağımız için en öemli olan internet sektöründe de adalet kapısıdır.Ticari ünvanlarını daha yaygın hale getirmek,online üzerinde kendi tahtlarını kurmak isteyen bir ço kurumsal ve bireysel alan adlarında da kötü niyetli 3. Kişilere karşı koruma yapmaktadır. Bunun en güzen 2 örneği ise; Sabancı Holding, 1996 yılında sabanci.com internet adresini konu ile ilgisiz ve kötü niyetli üçüncü şahıs tarafından alındığını öne sürerek hukuki yola başvurmuştur. Böylece WIPO nezdinde yaklaşık 10 ay süre ile verdiği hukuki mücadele ile söz konusu internet adresinin Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş'ye devri WIPO kayıtlarına göre D2001-0942 vaka numarası  ile sağlanmıştır.

2011 sonu -2012 yılı içerisnde  önem taşıyan alan adlarından .xxx uzantısı  yetişkin içerikli bir uzantıdır. Ticari ünvanlarını koruma altına almak isteyen bir çok firmalara .com , .net uzantılı alan adının dışında .xxx uzantılı olarak isimlerini koruma altına almışlardır.
Ancak bu durumdan geç haberdar olan Deniz Bank geçtiğimiz ay yaşadığı sorunu  WIPO ile çözüme ulaştırdı. 6 Aralık 2011 tarihinde Antalya’da yaşayan biri tarafından denizbank.xxx alan adı  alındı ve 7 Aralıkta açık arttırma ile 28 bin dolar üzerinden satışa sunuldu.  11 Ocak 2012’de Denizbank tarafından alan adına karşı dava açıldı. Denizbank köklü bir banka olduğunu ve alan adının art niyetli olarak satın alındığını söyleyerek ilgili domaini geçtiğimiz aylarda  geri aldı.
Halen davası süren Finansbank, Borçelik ve Borusan şirketleri ise sonuç bekliyor.Dava süresi minimum 2 ay sürüyor. WIPO’da şu ana kadar 17 adet XXX davası açıldı. Özetle; Alan adlarında, marka ve logolarda sorun yaşayan işletmelerin başvuracakları tek adres WİPO'dur. Marka, Patent,Faydalı model, İsim, Alan adları konusunda WIPO pazardaki kaousu engelleyip, mülkiyet haklarına sahiplerine iletmede köprüdür.

Yazar Hakkında

Melissa Atilla

New York Touro College Business Management and DataBase mezunu. New York'da İşletme yöneticiliği üzerine çalıştı. Şu anda bir bilişim şirketinde İş Geliştirme Uzmanı olarak çalışıyor ve İngilizce Öğretmenliği yapıyor.

  • Yiğit

    Peki, ya WIPO’da kayıtlı olan bir marka hakkında bir şey üretmek istiyorsak? Basitçe, telif haklarını izin çerçevesinde kullanmak için nasıl bir yol izlemeliyiz?