Pazarlama

Sosyal Vızıltı: Viral

viral_pazarlama

Kısa bir reklam arasından sonra tekrar yeni bir yazım ile daha karşınızdayım.Filme dönelim dimi?  Bu seferki konum ‘sosyal vızıltı’ yani viral reklamlar ve unsurları. Öncelikle viral reklam nedir ansiklopedik tanımımızı yapalım;

Viral reklam, internet üzerinde büyük çoğunlukla video yapımı olarak, e-posta yolu veya video paylaşım sitelerinde kullanıcıların ağızdan ağıza yöntemi ile yaydıkları bu yüzden de viral yani virüse benzetilen kendi kendine yayılan bir reklam metodudur.

Viral reklamlar ikiye ayrılır; Son kullanıcı tarafından çekilen reklamlar, reklamı yapılacak firmanın kendisi tarafından çekilen reklamlardır.

Viral reklamlar önceleri amatör videolar olarak yayınlansada, şimdi iyice profesyonelliğin doğasında çekilen videolara döndü. Viral işler artık daha göz alıcı oldu. Markanın az göründüğü bu video filmler 2008 yılında balkanlardan gelen sıcak hava dalgası ile Türk reklamcılığına giriş yapmıştır. Viral reklam, reklam rolü yapmayan reklamdır. Vızıltı yaratandır.

Viral reklamların hem maliyeti ucuz hem etkisi büyük. Bir de ambient yani ortam uygulaması reklamları cezbedici oluyor. Caddelerde sokaklarda yer alan alan bu uygulamalar kitlenin aklında daha iyi kazınıyor.

Viral reklam ile ilgili birkaç görsel örnek;

Örnek Viral Videolar:


Viral reklam unsuru özellikle sosyal medyada twitter mecrası ile  alanını genişletti. Yer alan hashtag’ler,Trend topic listesine girmek bunun en önemli etkisi. Özellikle hashtag’lerin yayılma sebepleri halihazırda var olan elverişliğidir.Eğer çevre belirli bir bilginin yayılması için elverişliyse herhangi birinin bu bilgiyi dile getirmesi bir trend oluşumu için yeterli olacaktır. Eğer çevre bunun için elverişsizse, trend yaratma oldukça zor.

Yaklaşk 55 milyon twitter kullanıcısı ve 1 milyar 755 milyon tweet incelenerek yapılan bir araştırmada; ‘‘Twitter’da trend belirleyen kişilerin spontane veya şans eseri değil bir çaba sonucu ortaya çıktığını gösteriyor’’  (Source: Cha,Haddadiy,Benevenuto,Gummadi)
Araştırmadaki sonuç çok önemli. Belli bir çaba? Yani twitter’da bir konuyu trend topic yapmak için bununla düşünen bununla çalışan kişiler mi var yoksa? Trend topic ajanlarımı desek? Yoksa yeni bir alan mı doğuyor?

‘Konularınız ve meseleleriniz twitter’da itina ile trend topic yapılır.’’  Tivitırcı Tahsin

Twitter’da belli bir etkisi olan kullanıcıların trend topic yapması konusunda elverişi büyük. Hatta bazı büyük markalar twitter’da kendi açtığı konunun veya hashtag’in listeye girmesi ve markasının adını veya konusu duyurması için twitter’da etkisi büyük kişilere para karşılığı bunu yaptırmaktadır.Bunun örneklerini twitter’da çoğu kez gördük  ama arka planı bilinmiyor.

Bir çaba unsuru ile oluşan trend topic listesi hashtag’leri ve konularıda var. Ama yayılımın etkisi twitter’da popüler olan kullancılarında bir nebze payı olduğunu düşünüyorum.

Twitter’da bu gibi çalışmalar başarılı bir şekilde yürütüldüğünde geniş kitlelere ulaşmak için viral öge katkısı olarak büyük yarar sağlayabilir.Markanız,kurumunuz veya adınız için yararlı olur.Ama öte yandan kullanıcı sizi vezirde eder rezilde. Markanız hakkında kötü haberler,boykotlar,tepki iletileri ile gündemde yer almak olumsuz sonuçlar doğurabilir. Zaten herkes biliyor ki güç tüketicinin yani sanal kullanıcının elinde pardon klavyesinde diyebiliriz.

Araştırmacılar Twitter’da boy gösteren aşırı tarafgirliği tespit edebilmek için, 2010’da Nevada’daki senatörlük seçimleri ve 2011’de ABD’de borç tavanı yükseltilmesi üzerine olan tartışmaları #nvsen ve #debtceiling etiketlerinden toplarayarak  tam 100.000 tweeti incelemeye almışlar. Tartışmalarda her iki karşıt görüşünde Twitter’daki propaganda faaliyetlerinin karakteristiğini ortaya koyan 4 temel özelliği keşfettiler. Buna göre aşırı tarafgirler;

  1. Çok kısa süreler içinde yüksek miktarda tweetleme.
  2. Çok az miktarda orijinal içerik yayınlarken retweet yapma.
  3. Başkalarının içeriğini hızlıca yeninde tweet etme.(Retweet yapma)
  4. Görünüşte birbiriyle ilişkisiz olan kullanıcılarla koordine olarak aynı anda aynı konu üzerinde aynı veya yakın manada tekrarlanan mesajları gönderme..

(E-siber/M.Mekin pesen- Measuring the tweeting behavior of propagandists)

Araştırmacılar aşırı tarafgirleri ağırlıklı olarak aynı küme kullanıcıların mesajlarını retweet eden kullanıcılar olarak tanımlarken, bunların sürekli olarak yukarıda açıklanan 4 temel karakteristiğin davranışlarını sergilediği görülmüş. Araştırmada da görüldüğü gibi kitlesel bir yönlendirmeye maruz kalınmaktadır. Sosyal medya var oluşundan beri hep sorgulanmaya devam edecektir. Yakında haber kanalları twitter’daki trend listeye bakıp haber konulama listeside yapmaya başlayacaklar. Özellikle yurtdışında CNN ve BBC bu durumu yapmaktadır. Türkiyedeki haber kanallarında nadir olarak bu yayılımayı görsekte henüz oldukça yaygın bir olay söz konusu değil.

Ayrıca facebook’tan yayılan videolar çok izlenme ve paylaşılma oranına göre haber kanallarında en sona saklanan ‘en çok tıklananlar’ adlı bölümlere girsede  komik ve eğlendirici videolar kategorisine girmekten çıkamıyor.
Konunuz veya meseleniz varsa twitter’dan, video veya fotoğraf yayma derdiniz var ise facebook’tan viral ögeler olarak çoğaltın ve işlerinizi vızıldatın. İhtiyaca göre herşey değişebilir ama genel anlamda viral ögeler sosyal medyada konuşulan olgular bu yönde işlemektedir.

Dikkatimi Çekenler:

– Sosyal medyada kürtaj ayağında markalar kendilerine parayla yaygınca yeni bebekler yani takipçiler satın alması (hepsi yumurta!)

– Küfür etmeyi seven bir milletiz.Sürekli Twitter’da trend topic’te küfür söylemleri listede yer almakta.İçimizdeki sokak çocuğu twitter’da boy gösteriyor.

– Facebook’ta ‘like’ butonuna basmak insanda tadımsal bir haz oldu.Basmadan geçmem iğreltisi tüm parmaklarda mouse aracılığı ile bir tık boy gösteriyor.

Dikkatimi Yitirenler:

Yazımda da belirttiğim gibi aslında hashtag önemli bir viral etkisi olsada suyu çıktı gibi.Yeni metodların çıkması gerekli.Herşeyi çabuk tüketen bir milletiz ne de olsa.

– Facebook halka açıldı,ben bi sevdiğim kişiye açılamadım!
– Facebook timeline kapak görsellerinin yaratıcı tutumları dikkat unsurunu artık yitirdi.
– Facebook timeline’a geçmesi ile birlikte timeline’a özel yarışmalar beklerken büyük bir kreatif gazabına uğradı.Halen bir markadan Facebook Timeline’a özel güçlü,vurucu bir yarışma ve dikkat çekimi uzmanlar tarafından görülemedi.

Hissettiklerim:

– Yakında yeni bir sosyal ağ daha hayatımıza girebilir.
– Facebook zaman tünelinde yenilikler yapacak.
– Bu yaz sosyal medya çok sıcak geçecek. ‘Hopla,zıpla serinle,eğlen’ söylemleri her markanın iletisinde sık sık yer alacak.

Serkan Eskalen – Sosyal Medya Uzmanı

Yazar Hakkında

Serkan Eskalen

Bahçeşehir Üniversitesi ve Anadolu üniversitesi’nin Pazarlama bölümü ve işletme fakültesini bitirdikten sonra, Bahçeşehir üniversitesi iletişim fakültesi son sınıf Reklamcılık bölümünde eğitim hayatına devam ediyor. Müzik ve sanat camiasını yakından takip ediyor.Proaktif bir insan.Dijital ve sosyal mecra yöneticisi.
Platonik teknoloji tutkunu ve trend takipçisi.

  • Bora

    Viral katkısı konvansiyonel işlere göre bazen daha iyi sonuçlar çıkartabiliyor. 
    Yazınız yine çok güzel olmuş. Teşekkürler..

  • Elis

    Viral tadı bir başkadır ama sizin yazılarınız adıda bir başka oluyor 🙂  
    Aydınlatıcı bilgileriniz için teşekkürler..